Hergebruik van gezondheidsgegevens: de EHDS & de AVG

Vanaf maart 2029 verandert de toegang tot gezondheidsgegevens voor onderzoek, statistiek, beleid en de ontwikkeling van AI fundamenteel. Wie data wil gebruiken, vraagt geen gunst meer aan het ziekenhuis, maar een vergunning bij een onafhankelijke instantie. En wie data heeft, moet leveren. Dat is de kern van hoofdstuk IV van de European Health Data Space, en dit boek legt uit hoe dat werkt, wat er nog onduidelijk is en welke keuzes Nederland nog kan maken.

Het is geschreven voor iedereen die er straks mee te maken krijgt: onderzoekers en datawetenschappers, functionarissen gegevensbescherming, juristen in de zorg, beleidsmakers bij registers, ziekenhuizen, verzekeraars en de overheid, en bestuurders die moeten beslissen of hun organisatie een datahouder, een datahub of een gebruiker wordt. Juridische voorkennis is niet nodig. Waar het vak jargon voorschrijft, kies ik voor begrijpelijke taal; waar de wet open normen bevat, laat ik zien welke lezingen er zijn en welke ik verdedig.

Wat je in het boek vindt:

• Het vergunningensysteem van de EHDS stap voor stap: de datavergunning, het dataverzoek, de beveiligde verwerkingsomgeving, de HDAB, de houders en de verboden gebruiksdoelen.
• De grote discussiepunten: is de vergunning de enige weg of blijft vrijwillig delen mogelijk, wat is wetenschappelijk onderzoek, wat mag een houder in rekening brengen, en welke intellectuele-eigendomsrechten bestaan er eigenlijk op data.
• De AVG naast de EHDS: de basisbeginselen, de toets die je ook zonder EHDS moet doorlopen, en hoe de EHDS de rollen van verwerkingsverantwoordelijke en verwerker verdeelt.
• De Nederlandse uitvoeringswet: welke keuzes de wetgever nog moet maken, van de plaats van de HDAB tot de micro-uitzondering voor huisartsen en de archiefwetgeving, en wat die keuzes betekenen voor de wetenschap.
• De rechten van patiënten in het nieuwe stelsel, met de opt-out als spil.
• Ruim vijfhonderd voetnoten naar de wet, de overwegingen, de rechtspraak en de literatuur, zodat je elke stelling kunt nalopen.

Het boek is ontstaan uit een overtuiging: als we met data-onderzoek over twintig jaar levens kunnen redden en we doen het niet uit angst voor privacy, dan sterven er mensen aan dat besluit. De wet biedt meer ruimte dan vaak wordt gedacht. Dit boek laat zien waar die ruimte zit.

Ook in het Engels

Van dit boek bestaat een uitgebreidere, meer academische Engelse editie: Secondary Use of Health Data under the EHDS and the GDPR. As Open as Possible, As Closed as Necessary, bij Springer. Die editie is ruim twee keer zo omvangrijk, behandelt de rechtsvergelijking en de totstandkomingsgeschiedenis van de verordening uitvoerig en is geschreven voor lezers in heel Europa. De Nederlandse editie is korter en praktischer, en gaat als enige in op de Nederlandse uitvoeringswet. Meer over de Engelse editie lees je hier.

Over de auteur

Antoinette Vlieger is jurist, gepromoveerd en werkt als onafhankelijk adviseur op het gebied van de EHDS en het gezondheidsdatarecht. Zij adviseert zorginstellingen, registers, onderzoeksinstellingen en overheden over secundair gebruik van gezondheidsgegevens en spreekt regelmatig op congressen over de EHDS.

Bestellen

De prijs en de precieze verschijningsdatum zijn nog niet bekend. Laat je e-mailadres achter en je krijgt één bericht zodra het boek te bestellen is. Niets anders, geen nieuwsbrief.