Vrije verkeer van zorg-ICT
Ontwerp van Zorg-adressering
Het Ministerie van VWS heeft onlangs een consultatie geopend voor het Globaal Technisch Ontwerp (GTO) van de Generieke Functie Adressering: een soort adresboek voor zorgverleners. Een belangrijke stap voor de Nederlandse zorg, maar als je dit document door een Europese bril bekijkt, dan zie ik toch enige spanning.
Nationaal gezondheidsrecht versus vrij verkeer
VWS lijkt vanuit het gezondheidsrecht (art. 168 lid 7 VWEU & de autonomie van lidstaten om hun zorgstelsels in te richten) te beredeneren dat deze inrichting is toegestaan. Het systeem leunt op typisch Nederlandse ankers: de Kamer van Koophandel (KvK) en het UZI/DEZI-register. Maar mijn juridische intuïtie zegt me dat we hier de bredere Europese marktregels over het hoofd zien. Werpt dit technische ontwerp niet een muur op voor buitenlandse ICT-leveranciers?
Kan je een KvK inschrijving eisen?
Als een Duitse softwareontwikkelaar (bijv. van een EPD-oplossing) wordt gedwongen om een Nederlandse KvK-inschrijving te hebben om hun systemen te kunnen koppelen aan het LRZa, dan raakt dat direct aan artikel 56 VWEU (het vrije verkeer van diensten) en aan de Europese Dienstenrichtlijn, die verbiedt dat lidstaten buitenlandse dienstverleners dwingen zich in een lokaal of nationaal register in te schrijven om hun digitale diensten te mogen leveren. Daarnaast lijkt zo’n gesloten nationale benadering mij haaks te staan op het beoogde nuttig effect van de eIDAS-verordening en van de European Health Data Space (EHDS). Die zijn er immers juist om grensoverschrijdende digitale frictie en ‘vendor lock-in’ op nationaal niveau af te breken.
Welk ander Ministerie weet hier meer van?
Zijn er experts op het gebied van Europees recht en/of de Dienstenrichtlijn die dit spanningsveld herkennen? Bouwt Nederland hier aan een juridisch onhoudbare digitale grens? Ik zou graag sparren met iemand die veel weet over het vrije verkeer van ICT-diensten, om te zien of mijn intuïtie klopt, en of het zinvol is om samen te reageren op deze consultatie. Misschien iemand van het Ministerie van Economische Zaken en Klimaat ? Ik hoor graag jullie gedachten en suggesties voor experts.
In Nederland heerst een hardnekkig misverstand. Veel semi-overheidsinstellingen en geprivatiseerde publieke diensten denken dat ze geen data beschikbaar hoeven te maken. De juridische realiteit is anders. De EU schrijft voor dat hoogwaardige datasets beschikbaar moeten worden gemaakt in het belang van innovatie en economische groei. Dus wetenschappers en ondernemers: grijp deze kans.
De EHDS schrijft al een uitgebreide toets voor. Een extra nationale ethische beoordeling als voorwaarde voor een datavergunning voegt niets toe en schaadt innovatie.
Ziekenhuizen en IT-leveranciers krijgen te maken met Europese eisen voor elektronische patiëntendossiers. De EHDS en de Nederlandse Wegiz botsen op essentiële punten.