Subsidie of opdracht?
Mag je dit zelf bepalen?
Wat is het verschil tussen een subsidie en een opdracht? Dat is niet altijd duidelijk, maar je mag het niet zomaar zelf bepalen. Je kan niet ergens een subsidie van maken, door dit op het contract te zetten. Dat is ook logisch, want over een opdracht wordt BTW afgedragen en over een subsidie meestal niet. De wet bepaalt dus wat het is. Regelmatig hoor ik ook: het is aanbesteed en dus is het een opdracht. Dat is niet juist, want in de wettelijke definitie staat niets over aanbestedingen. Bovendien moeten subsidies regelmatig ook aanbesteed worden. Daarbij: men kan zich vergissen. Het is dus belangrijk om van te voren stil te staan bij het verschil.
Wat zegt de wet?
De wet omschrijft een subsidie als: “de aanspraak op financiële middelen, door een bestuursorgaan verstrekt met het oog op bepaalde activiteiten van de aanvrager, anders dan als betaling voor aan het bestuursorgaan geleverde goederen of diensten.” Dat laatste is belangrijk. Als de politie kogelvrije vesten koopt, dan is het een commercieel contract. De politie werkt in het algemeen belang, maar die vesten zijn echt ingekocht voor en geleverd aan de politie zelf. Dat is anders als een medisch wetenschapper geld krijgt. De ontwikkelde behandeling is bedoeld voor patiënten, niet voor de overheid. Ook wordt die behandeling niet opgeleverd, maar alleen bewijs dat de wetenschapper het onderzoek gedaan heeft. Voor de vraag of we te maken hebben met een opdracht of een subsidie, moet je daarom nagaan wat er wordt opgeleverd en voor wie dat bedoeld is: is het iets voor de subsidieverstrekker zelf, of wordt alleen het bewijs van de activiteit opgeleverd?
Wat zegt de rechter?
Komt men er op grond de definitie niet uit, dan kijkt de rechter naar het volgende: (i) is de betaling (lager dan) de kostprijs of zit er een winstmarge op, en (ii) wie was de initiatiefnemer. De idee hierachter is dat een opdrachtnemer winst wil maken en over het algemeen niet aan het werk gaat voordat duidelijk is of er iemand zal betalen. Een ondernemer denkt na over de potentiële klanten en richt zich daar op. Maar soms wil een bedrijf iets nuttigs doen voor de samenleving en wordt in de loop van de tijd pas om een bijdrage van de overheid gevraagd. Dat kan dan een subsidie zijn, hoewel de ontvanger dus een BV is. Belangrijk is daarbij de prijs: op een opdracht zit meestal een winstmarge, voor het ondernemersrisico. Op een subsidie niet: die moet in beginsel precies de kosten dekken. Dat is dan ook de reden dat subsidies niet abrupt stopgezet mogen worden, als iemand al jaren datzelfde bedrag krijgt: winst reserveer je voor slechte tijden, bij een subsidie doet men dat in beginsel niet.
Meer weten?
Wat is dus het verschil tussen een subsidie en een opdracht? Let dan vooral op deze vraag: worden er goederen of diensten geleverd, of wordt er alleen bewijs getoond dat een activiteit is verricht? De wetenschapper hoeft niets hoeft terug te betalen als het onderzoek geen nieuwe medische behandeling blijkt op te leveren. Hij moet wel terug betalen als hij het onderzoek gewoon niet heeft gedaan: daaruit blijkt dat er een activiteit is gefinancierd, niet een dienst of product. Komt u er alsnog niet uit? Neem contact op met Mr. Dr. Vlieger.
In Nederland heerst een hardnekkig misverstand. Veel semi-overheidsinstellingen en geprivatiseerde publieke diensten denken dat ze geen data beschikbaar hoeven te maken. De juridische realiteit is anders. De EU schrijft voor dat hoogwaardige datasets beschikbaar moeten worden gemaakt in het belang van innovatie en economische groei. Dus wetenschappers en ondernemers: grijp deze kans.
The EHDS prescribes a comprehensive and uniform assessment by the HDAB. A separate ethical assessment adds nothing and hinders science.
De EHDS schrijft al een uitgebreide toets voor. Een extra nationale ethische beoordeling als voorwaarde voor een datavergunning voegt niets toe en schaadt innovatie.