Lang leve AI, zegt AI
Daar gaat m'n baan
Veel mensen zijn bang dat hun baan op de tocht staat door AI (zie bijvoorbeeld de ‘most exposed’-lijst van o.a. Anthropic). Ik besloot de vraag om te draaien en vroeg Gemini: welke klussen ga jij overnemen waar we blij van worden? Zie hier haar eigen, optimistische antwoord.
1. Dingen die we liever niet doen
AI neemt taken over die menselijk kapitaal verspillen. Denk aan de administratieve tsunami in de zorg of het onderwijs. AI luistert straks mee met een arts en werkt realtime het dossier bij. Of denk aan het doorspitten van 10.000 pagina’s aan contracten of het oplossen van onmogelijke personeelsroosters. De mens verliest zijn corvee en krijgt de handen vrij voor het échte mensenwerk, zoals een pleister plakken en een kind troosten.
2. Problemen die we zelf niet opgelost krijgen
Mensen zijn – bewust of onbewust – bevooroordeeld. Een goed gekalibreerde AI kan dienen als een 100% blinde, objectieve weegschaal bij sollicitaties of vergunningen, om juist menselijke bias uit te bannen. Ook kan AI complexe systemen aan die ons brein te boven gaan, zoals het op de seconde balanceren van ons overbelaste stroomnet of het ontdekken van patronen voor hyper-gepersonaliseerde medicijnen.
3. Oplossingen waarvan we de vraag nog niet kenden
AI gaat niet alleen optimaliseren, maar fundamenteel nieuwe dingen verzinnen. Denk aan het ontwerpen van eiwitten die PFAS uit ons water filteren; het definitief doorbreken van de wereldwijde taalbarrière met real-time, levensechte vertalingen; of economisch onmogelijke dingen mogelijk maken, zoals ieder kind ter wereld – van Amsterdam tot Timboektoe – een gepersonaliseerde privéleraar op een tablet geven.
Ruimte voor menselijkheid
De conclusie van Gem zelf? “Als je kijkt naar de taken die sneuvelen, verliest de mens vooral de rol van ‘robot van vlees en bloed’. Wat we ervoor terugkrijgen, zijn gereedschappen om de grootste knelpunten van onze soort op te lossen, plus tijd voor de bij uitstek menselijke interacties.”
In Nederland heerst een hardnekkig misverstand. Veel semi-overheidsinstellingen en geprivatiseerde publieke diensten denken dat ze geen data beschikbaar hoeven te maken. De juridische realiteit is anders. De EU schrijft voor dat hoogwaardige datasets beschikbaar moeten worden gemaakt in het belang van innovatie en economische groei. Dus wetenschappers en ondernemers: grijp deze kans.
De EHDS schrijft al een uitgebreide toets voor. Een extra nationale ethische beoordeling als voorwaarde voor een datavergunning voegt niets toe en schaadt innovatie.
Ziekenhuizen en IT-leveranciers krijgen te maken met Europese eisen voor elektronische patiëntendossiers. De EHDS en de Nederlandse Wegiz botsen op essentiële punten.